در اعماق دور زمين باشد كه هنگام تملك مورد معامله قرار نگرفته باشد و اگر احيا كرده تبعاً هم مقصود نباشد ، در اين صورت هم اگر صاحب ملك استخراج كند ملك اوست مگر اينكه حاكم ا سلامى با حكمى ولايى استخراج را ممنوع كند . 2 - آيا حفارى غير مجاز در بقاع متبركه ، بناهاى تاريخى ، محوطه‌ها و تپه‌هاى باستانى به طمع كشف آثار و اشياء تاريخى ، گنجينه‌ها و دفينه‌ها مجاز مىباشد يا خير ؟ جواب : بسمه تعالى اين گونه حفارىها كه موجب تخريب اوقاف مىشود ، جايز نيست و اگر موجب تخريب هم نباشد حاكم اسلامى مىتواند با حكم ولايى منع نمايد . 3 - آيا خريد و فروش اشياء عتيقه و آثار تاريخى به‌اى نحو كان بدون هماهنگى و اجازهء حكومت مجاز است يا خير ؟ جواب : بسمه تعالى تابع نحوه ملكيت است اگر مالك است حق فروش دارد ليكن حاكم اسلامى براى حفظ تاريخ و فرهنگ ملت مىتواند فروش را منع و خصوصا مانع خروج از مملكت شود . 4 - آيادر صورت اطلاع از چنين مسائلى ( حفارى - خريد و فروش و قاچاق اشياء تاريخى . . . ) لازم است مؤمنين ، حكومت را در جريان قرار دهند يا خير ؟ جواب : بسمه تعالى در موردى كه خلاف شرع انجام شود جلوگيرى آن به هر صورت لازم است .